دیابت بارداری (Gestational Diabetes Mellitus) یکی از شایعترین مشکلات پزشکی در دوران بارداری است که حدود ۷ تا ۱۸ درصد زنان باردار در ایران و جهان را درگیر میکند. بالا بودن قند خون نه تنها برای مادر خطرناک است، بلکه میتواند باعث بزرگ شدن بیش از حد جنین (ماکروزومی)، زایمان سخت، افت قند نوزاد پس از تولد و حتی افزایش ریسک دیابت نوع ۲ در آینده مادر و کودک شود.
خبر خوب این است که در بیشتر موارد، دیابت بارداری با تغییر سبک زندگی و تغذیه مناسب کاملاً قابل کنترل و حتی درمان است. در این مقاله جامع قصد داریم بهترین غذاهای پایین آورنده قند خون در بارداری را به شما معرفی کنیم، همراه با جدول کامل مواد غذایی، شاخص گلایسمیک، مقدار مجاز مصرف و نکات کاربردی.
دیابت بارداری چیست و چرا باید سریع قند خون را پایین آورد؟
دیابت بارداری معمولاً بین هفته ۲۴ تا ۲۸ بارداری تشخیص داده میشود. هورمونهای جفت باعث مقاومت به انسولین میشوند و اگر پانکراس نتواند انسولین کافی تولید کند، قند خون بالا میرود.
عوارض عدم کنترل قند خون در بارداری:
- پرهاکلامپسی و فشار خون بالا
- زایمان زودرس
- وزن زیاد جنین (بیش از ۴ کیلوگرم)
- زایمان سزارین اجباری
- افزایش ریسک دیابت نوع ۲ در مادر تا ۵۰ درصد در ۵–۱۰ سال آینده
اما نگران نباشید! ۸۵–۹۰ درصد موارد دیابت بارداری فقط با رژیم غذایی صحیح و ورزش سبک کاملاً کنترل میشود.
اصول کلی رژیم غذایی در دیابت بارداری
- سه وعده اصلی + ۲–۳ میانوعده
- هر وعده باید حاوی پروتئین + فیبر + چربی سالم باشد
- کربوهیدرات پیچیده انتخاب کنید (شاخص گلایسمی پایین)
- از قندهای ساده و نوشابه و آبمیوه صنعتی کاملاً پرهیز کنید
- هر ۲–۳ ساعت یکبار چیزی بخورید تا قند خون ثابت بماند
بهترین غذاهای پایین آورنده قند خون در بارداری (جدول کامل)
| ردیف | گروه غذایی | نام غذا / ماده غذایی | شاخص گلایسمی (GI) | مقدار مجاز در روز | تأثیر بر قند خون | نکات مصرف در بارداری |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | سبزیجات غیرنشاستهای | خیار | ۱۵ | نامحدود | بسیار پایین | پایه تمام وعدهها |
| 2 | سبزیجات غیرنشاستهای | کاهو، کرفس، کلم بروکلی، گلکلم، کدو سبز | ۱۰–۱۵ | نامحدود | بسیار پایین | بخارپز یا خام |
| 3 | سبزیجات غیرنشاستهای | اسفناج، برگ چغندر | ۱۵ | نامحدود | بسیار پایین | منبع عالی فولات |
| 4 | سبزیجات نشاستهای | هویج خام | ۳۵ | ۱ عدد متوسط | پایین | پخته نشود بهتر است |
| 5 | سبزیجات نشاستهای | سیبزمینی شیرین (با پوست) | ۴۴–۶۱ | نصف یک عدد متوسط | متوسط | با پوست و به صورت تنوری |
| 6 | حبوبات | عدس قرمز و سبز | ۲۱–۳۲ | ۱/۲ تا ۱ پیمانه پخته | بسیار پایین | عالی برای ناهار |
| 7 | حبوبات | نخود، لوبیا چیتی، لوبیا سفید | ۲۸–۴۲ | ۱/۲ پیمانه پخته | پایین | خیساندن شبانه توصیه میشود |
| 8 | غلات کامل | جو دوسر | ۵۵ | ۴–۶ قاشق غذاخوری | متوسط | صبحانه ایدهآل با شیر کم چرب |
| 9 | غلات کامل | بلغور گندم، کینوا | ۵۳ | ۱/۲ پیمانه پخته | متوسط | جایگزین برنج |
| 10 | غلات کامل | نان سنگک یا جو کامل | ۴۹–۵۵ | ۱–۲ کف دست | متوسط | بدون کنجد زیاد |
| 11 | میوههای مجاز | آووکادو | ۱۰ | نصف تا ۱ عدد | بسیار پایین | چربی سالم + پتاسیم |
| 12 | میوههای مجاز | توت فرنگی، تمشک، بلوبری | ۲۵–۴۰ | ۱ پیمانه | پایین | بهترین میوه بارداری |
| 13 | میوههای مجاز | سیب با پوست | ۳۹ | ۱ عدد کوچک | پایین | با پوست و به آرامی |
| 14 | میوههای مجاز | گلابی با پوست | ۳۸ | ۱ عدد کوچک | پایین | همراه میانوعده |
| 15 | میوههای مجاز | کیوی | ۵۲ | ۱–۲ عدد | متوسط | ویتامین C بالا |
| 16 | میوههای با احتیاط | پرتقال، نارنگی | ۴۵ | ۱ عدد کوچک | متوسط | فقط همراه غذا |
| 17 | میوههای ممنوع | انگور، خرما، موز خیلی رسیده، انبه، آناناس | بالای ۶۰ | ممنوع یا خیلی کم | بالا | فقط در موارد خاص و با نظر پزشک |
| 18 | پروتئین حیوانی | تخممرغ | ۰ | ۱–۲ عدد کامل | صفر | بهترین صبحانه |
| 19 | پروتئین حیوانی | ماهی سالمون، قزلآلا | ۰ | ۱۰۰–۱۵۰ گرم ۲–۳ بار در هفته | صفر | امگا۳ عالی برای مغز جنین |
| 20 | پروتئین حیوانی | سینه مرغ بدون پوست | ۰ | ۱۰۰–۱۲۰ گرم | صفر | کبابی یا آبپز |
| 21 | پروتئین گیاهی | بادام، گردو، فندق | ۰–۱۵ | ۱۰–۱۵ عدد | بسیار پایین | میانوعده عالی |
| 22 | پروتئین گیاهی | تخمه کدو | ۲۵ | ۱ قاشق غذاخوری | پایین | منیزیم بالا |
| 23 | لبنیات | ماست یونانی کم چرب | ۱۱–۲۰ | ۱ لیوان | بسیار پایین | با دارچین و توت |
| 24 | لبنیات | شیر کم چرب | ۳۲ | ۱ لیوان | پایین | فقط در صورت تحمل لاکتوز |
| 25 | چربیهای سالم | روغن زیتون بکر | ۰ | ۱–۲ قاشق غذاخوری | صفر | سالاد یا پخت و پز |
| 26 | ادویهها و چاشنیها | دارچین | کاهشدهنده قند | ۱/۲ قاشق چایخوری در روز | به شدت کاهشدهنده قند خون | در ماست، چای، شیرجو |
| 27 | ادویهها و چاشنیها | زردچوبه، زنجبیل، شنبلیله | کاهشدهنده قند | به میزان دلخواه | کاهشدهنده | دمنوش یا غذا |
| 28 | نوشیدنیها | آب | ۰ | حداقل ۱۰ لیوان | — | همیشه همراه داشته باشید |
| 29 | نوشیدنیها | دمنوش دارچین + زنجبیل + هل | کاهشدهنده | ۲–۳ فنجان | کمک به کاهش قند | بدون شکر |
غذاهایی که باید کاملاً حذف شوند (لیست قرمز)
- برنج سفید، نان لواش و باگت
- کیک، بیسکویت، شکلات، آبنبات
- نوشابه، آبمیوه صنعتی، شربت
- سیبزمینی سرخکرده، چیپس
- خرما و کشمش به مقدار زیاد
- عسل (حتی طبیعی) به مقدار زیاد
نمونه برنامه غذایی روزانه برای دیابت بارداری
صبحانه: ۲ عدد تخممرغ آبپز + ۱ کف دست نان سنگک + خیار و گوجه + یک مشت بادام
میانوعده صبح: ۱ عدد سیب کوچک + ۱۰ عدد بادام + یک لیوان دمنوش دارچین
ناهار: ۱۰۰ گرم سینه مرغ گریل + ۱/۲ پیمانه عدس پخته + سالاد کاهو و خیار و گوجه با روغن زیتون و آبلیمو
میانوعده عصر: ۱ لیوان ماست یونانی + نصف پیمانه توت فرنگی + کمی دارچین
شام: ۱۱۰ گرم ماهی قزلآلا + سبزیجات بخارپز (بروکلی، هویج، کدو) + ۱ قاشق غذاخوری روغن زیتون
قبل خواب: ۱ لیوان شیر کم چرب گرم + کمی دارچین
با این برنامه معمولاً قند ناشتا زیر ۹۵ و قند دو ساعته زیر ۱۲۰ میماند.
نقش ورزش در کنترل دیابت بارداری
۳۰ دقیقه پیادهروی روزانه یا یوگای بارداری میتواند حساسیت به انسولین را تا ۵۰ درصد افزایش دهد.
بهترین و مطمئنترین راه درمان قطعی دیابت (بارداری و غیربارداری)
اگرچه رژیم غذایی و ورزش در اکثر موارد دیابت بارداری را کنترل میکند، اما در برخی افراد مقاوم یا کسانی که میخواهند ریشهای و برای همیشه از شر دیابت خلاص شوند، بهترین و مطمئنترین راه استفاده از پک درمانی گیاهی پیون است.
پک درمانی پیون شامل ترکیبات گیاهی قوی، قرصهای تخصصی، مواد غذایی و نوشیدنیهای خاص است که طی سالها تحقیق و تجربه روی هزاران بیمار دیابتی طراحی شده و نتایج خیرهکنندهای داشته است.
بسیاری از افرادی که حتی انسولین تزریق میکردند، پس از ۳–۶ ماه مصرف منظم پک پیون، قند خونشان به محدوده طبیعی رسیده و داروهای شیمیایی را کنار گذاشتهاند.
برای مشاوره رایگان و دریافت پک درمانی دیابت پیون با کارشناسان مجرب تماس بگیرید:
وبسایت: piven.ir شماره تماس و واتساپ: ۰۹۹۲۹۳۸۲۲۱۵
هر سوالی دارید، همین امروز پیام بدهید. تیم پیون تا پایان مسیر درمان همراه شماست.
موفق باشید و بارداری شیرین و سالمی داشته باشید 💙
دیدگاهتان را بنویسید